Kognitivno-bihejvioralni koučing
Kognitivno-bihejvioralni koučing (KBK) je integrativni
pristup koji kombinuje upotrebu kognitivnih, bihejvioralnih i imaginativnih
tehnika i strategija, te tehnika i strategija rješavanja problema unutar
kognitivno-bihejvioralnog okvira, s ciljem da omogući klijentima postizanje
njihovih realističnih ciljeva. KBK može poboljšati izvedbu, povećati psihološku
fleksibilnost, unaprijediti dobrobit, prevenirati stres i pomoći u prevazilaženju
blokada koje stoje na putu promjene.
U pitanju je pristup dualnih sistema pošto se koriste metodologija rješavanja
problema i traženja rješenja, s jedne, i kognitivno-bihejvioralna metodologija,
s druge strane, a sve s ciljem pomaganja klijentima da prevaziđu praktične
probleme i da izađu na kraj sa emocionalnim, psihološkim i ponašajnim blokadama
koje stoje na putu izvedbi i postizanju ciljeva.
Razvoj kognitivno-bihejvioralnog koučinga
Istorijski, koncepti kognitivne terapije i koučinga mogu
se naći u filozofiji Epiktetusa koji je u prvom vijeku prije nove ere rekao
da ljudi nisu uznemireni stvarima po sebi, već svojim pogledom na njih,
a psiholog Džon Votson je osnovao bihejvioralni pristup početkom dvadesetog
vijeka.
Ipak, drugi istraživači i praktičari su odgovorni za primjenu ovih teorijskih
pristupa u praksi. Bihejvioralnu teoriju su prvi počeli primjenjivati u
terapijskim konteksu Dr Džosef Volpi, Dr Hans Ajzenk, Dr Arnold Lazarus,
Dr Džek Rahman, Dr Isak Marks.
Psihijatar Alfred Adler je bio autor koji je u novije doba ponovo naglasio
važnost kognicija. Tokom pedestih godina dvadestog vijeka psiholog Dr Albert
Elis razvio je racionalno-emotivnu terapiju koju je kasnije preimenovao
u racionalno-emotivnu bihejvioralnu terapiju (REBT). On je zaslužan za razvoj
dobro poznatog ABC modela emocionalnih poremećaja. Šezdesetih godina psihijatar
Dr Aron Bek razvio je kognitivnu terapiju, dok je kasnije Dr Donald Meichenbaum
naglasio važnost samo-govora u svojoj kognitivno-bihejvioralnoj modifikaciji
i stres inokulacionom treningu.
Pored upotrebe u radu sa kliničkim populacijama, kognitivno-bihejvioralna
terapija je takođe upotrebljavana u radu sa nekliničkim populacijama kao
dio treninga ili stres menadžment programa u okviru organizacija. Zahvaljujući
tome, praktičari koji su radili u privatnoj praksi i bili angažovani za
konsultacije ili treninge u okviru organizacija počeli su da adaptiraju
kognitvnu, bihejvioralnu, racionalno-emotivno bihejvioralnu, multimodalnu
i terapiju rješavanjem problema, za potrebe nekliničkih populacija.
Na ovim temeljima, kognitivno-bihejvioralni koučing koji je razvijen do
početka devedesetih godina dvadesetog vijeka integrisao je teorijske koncepte
i strategije primjenjivane u kognitvnom, bihejvioralnom, racionalno-emotivno
bihejvioralnom pristupu, pristupima fokusiranim na problem i na rješenje,
teoriji postavljanja ciljeva i socijalnoj kognitivnoj teoriji.