Najčešća pitanja i odgovori
Koja je razlika između koučinga i treninga?
Primarni cilj svakog treninga je da pripremi učenika za efikasnu izvedbu nekog specifičnog zadatka. Programi treninga su unaprijed određeni od strane trenera, nisu mnogo fleksibilni i osmišljeni su tako da poboljšaju specifičnu kompetentnost kod učenika, a učenik treba da prilagodi sebe procesu i strukturi treninga. Zbog toga je trening u većoj mjeri eksterno određen i rigidan proces nego što je to koučing. U koučingu, klijent je taj koji određuje ciljeve koje želi da postigne i uz posredovanje kouča u najvećoj mjeri samostalno kreira program svog ličnog razvoja.
Koja je razlika između koučinga i mentorstva?
Mentorstvo je hijerarhijski odnos u kojem iskusniji stručnjak za određenu oblast prenosi svoje znanje specifično za datu oblast kojom se bavi na mlađeg pripravnika. Ključna razlika u odnosu na koučing je u tome što mentorstvo podrazumjeva da osoba sa ekspertskim znanjem iz određene oblasti prenosi svoje stručno znanje osobi koja je manje stručna. Nasuprot tome, koučing je metod u kojem kouč posreduje u klijentovom procesu učenja, obučavanja i opšteg ličnog razvoja. Kouč ne treba da bude stručnjak za oblast u kojoj se njegov klijent obučava, već je potrebno da ima psihološku stručnost za posredovanje u procesu klijentovog obučavanja i ličnog razvoja. Naravno, kouč može da ima iskustvo u određenoj oblasti i upotrebljava tu svoju stručnost da unaprijedi razvoj klijenta.
Koja je razlika između koučinga i psihoterapije?
Iako koučing nesumnjivo ima terapeutsko dejstvo jer unaprijeđuje ljudski život, postoje značajne razlike između koučinga i psihoterapije. Koučing se od psihoterapije razlikuje po tome sto fokus interesovanja nije psihološka disfukcija ili patologija, već podrazumijeva aktivnost usmjerenu na buđenje zdravih snaga ličnosti. Psihoterapija, kao oblast kliničke psihologije, primarno je orjentisana na prevazilaženje disfukcionalnog psihičkog stanja (anksioznosti, depresije, bijesa, stresa) i pomaganje ljudima da uspostave ranije postojeće (a sada narušene) načine funkcionisanja ličnosti, uz eliminisanje psihičke patnje i manifestacija psihičkog poremećaja.
S druge strane, cilj koučinga je da od sadašnjeg stanja nezadovoljstva ili nedovoljne uspješnosti dovede osobu u stanje značajno većeg stepena uspjeha i zadovoljstva sopstvenim životom, kao i da omogući lični razvoj i samoaktualizaciju zrelih i talentovanih ljudi kroz učenje novih, kreativnijih i produktivnijih oblika razmišljanja, ponašanja i emocionalnog reagovanja. U koučingu, fokus nije na prošlosti i uzrocima problema, već na budućnosti i opcijama prevazilaženja problema, razvoja ličnih sposobnosti, postizanja bolje prilagođenosti na životne ili radne uslove i praktičnog rješavanja problema na poslu i/ili školovanju, kao i u komunikaciji i odnosima sa drugim ljudima. Koučing se, dakle, odnosi na unaprijeđivanje ličnih iskustava i uspjeha, umjesto na tretiranje psihološke disfunkcije ili patologije.
* * *
Razlikujući na ovaj način koučing od treninga, mentorstva i psihoterapije, jasno je da se u koučingu ne radi o treningu prema unaprijed pripremljenom programu i/ili obučavanju zahvalnog učenika od strane mudrog mentora u nekoj specifičnoj ekspertnoj oblasti, niti se radi o tretiranju („liječenju“) patologije. U suštini procesa koučinga nalaze se psihološki principi facilitiranja procesa učenja kod odraslih ljudi.
Ovi psihološki principi učenja, podrazumijevaju da su odrasli ljudi autonomna i zrela bića koja žele da budu poštovana i podržana u procesu ličnog razvoja, da imaju bazu produktivnih ličnih životnih iskustava i znanja iz kojih mogu da generalizuju, kao i da imaju spremnost da uče iz reflektivnog odnosa sa drugim zrelim ljudima.