Pristupi u koučing psihologiji
Generalno postoji slaganje da se osnove moderne koučing
psihologije nalaze u humanističkom pokretu šezdesetih godina dvadesetog
vijeka. Humanistički pristup savjetovanju fokusirao se na emocije, interpersonalne
relacije i fenomenološki zasnovane kognicije o sebi. Ovo su i dalje krucijalni
elementi koučinga u kojem se facilitira klijentocentrični proces.
U šezdesetim godina dvadesetog vijeka takođe se razvijao i kognitivno-bihejvioralni
pristup koji je naglašavao kognicije, ponašanje i imaginaciju, postavljajući
emocije kao produkte kognitivnih procesa. Za potrebe svijeta biznisa, kognitivno-bihejvioralni
pristup, ili još specifičnije, racionalno-emotivna bihejvioralna verzija
ovog pristupa, bila je adaptirana od strane psihologa.
Danas pristupe u koučing psihologiji možemo podijeliti na tri načina. Prvi
način je prema oblastima života na koje se koučing odnosi, drugi se odnosi
na to da li je pristup facilitirajući ili instrukcioni, a treći način je
podjela na osnovu teorijskih psiholoških modela.
Asocijacija za koučing (Association for Coaching) dijeli koučing prema oblastima
života na koje se odnosi na lični ili životni koučing (eng. Personal/Life
Coaching), izvršni koučing (eng. Executive Coaching), korporativni ili poslovni
koučing (eng. Corporate/Business Coaching) i specijalizovani koučing (eng.
Speciality/Niche Coaching) koji se odnosi na specifične oblasti nečijeg
života kao što su npr. krize, stres, karijera, zdravlje, itd. ili na slučajeve
kada se kouč fokusira na rad sa određenom populacijom kao što su npr. omladina,
medicinari, trgovci, itd.
U istraživanju sprovedenom 2006/7. godine na populaciji psihologa koji su
članovi Specijalne grupe za koučing psihologiju u okviru Britanskog društva
psihologa, utvrđeno je da većina koučing psihologa svoj pristup opisuje
kao facilitirajući (67,9%). Ipak, većina praktičara smatra da se radi o
dimenziji, prije nego o „ili-ili“ stavu, odnosno da neko može dominantno
koristiti facilitirajući stil, ali da ga to neće spriječiti da, kada je
to primjereno, pruži jasne inpute i informacije iz svog koučing teorijskog
okvira.
Kada su u pitanju teorijski psihološki modeli, utvrđeno je da su na-rješenje-fokusirani
(67,9%) i kognitivno-bihejvioralni (60,6%) najčešće korišteni pristupi od
strane koučing psihologa iz navedenog istraživanja. Zatim slijede na-cilj-fokusirani
(45,9%), bihejvioralni (45,9%), kognitivni (42,2%) i klijentocentrični (39,4%)
pristupi. Autori na osnovu rezultata prethodnih istraživanja navode da su
na-rješenje-fokusirani, na-cilj-fokusirani, kognitivni i bihejvioralni pristupi
konstantno najpopularniji od kad se istraživanje sprovodi, odnosno od 2003.
godine.